Conflicten oplossen

Geplaatst op dinsdag 24 september 2019 door Nelly de Jong

Allemaal komen we van tijd tot tijd wel eens in een conflict terecht. Dat kan in je privé situatie gebeuren maar ook op je werk. Hoewel dat niet voor iedereen zo voelt, is een conflict op zich niet verkeerd. Maar je moet er wel op een adequate manier mee om kunnen gaan. En daar hoort elkaar voor alles wat mooi en lelijk is uitmaken niet bij. Ook altijd maar de lieve vrede willen bewaren is geen goede optie. Want wat doe je na die tijd? Kijk je de ander nog steeds recht in de ogen aan? Maar wat dan wel?

Wat is een conflict?

Een conflict is een verschil van inzicht/mening waarbij twee of meerdere personen/partijen een doelstelling nastreven of een waarde aanhangen die onverenigbaar blijken te zijn en daardoor in botsing komen.

De ervaring leert echter dat een conflict vrijwel nooit gaat waar het over gaat.... Er spelen onderliggend vaak hele andere dingen mee. Het gaat heel vaak niet eens echt om de inhoud van hetgeen er speelt. In communicatie heb je grofweg drie lagen, die alle drie mee bepalen wat ontvangen wordt. In veel gevallen wordt er langs elkaar heen gecommuniceerd en wordt er iets anders ontvangen dan bedoeld werd te zenden. Meer over die lagen in communicatie kun je lezen in het artikel: Tips om te zenden en ontvangen

Drie lagen van communicatie

Niet luisteren

Een conflict ontstaat vaker als mensen niet in staat zijn om echt naar elkaar te luisteren. Waarbij luisteren niet hetzelfde is als horen wat er wordt gezegd. Luisteren gaat meer over het ontvangen van hetgeen de intentie van de ander was om te zenden. Het is in veel gevallen sowieso al een uitdaging om dit proces goed te doorlopen. Maar als niet meer geluisterd wordt naar wat de intentie is en je elkaar op woorden gaat 'pakken', dan belooft dat niet veel goeds. Als er niet meer naar elkaar wordt geluisterd, dan wordt het ook steeds lastiger om het conflict op te lossen.

 

Dat het oplossen steeds lastiger wordt, komt vrijwel altijd omdat er bij een of beide partijen emoties in het spel zijn. En zodra er emoties meedoen, gaan we collectief heel slecht luisteren. En horen we vooral wat we willen horen... En dat leidt meestal niet tot de oplossing van het conflict. Of er is sprake van totaal verschillende persoonlijkheden. Wat er onderliggend ook speelt, de oplossing begint met het goed leren luisteren naar jezelf, je eigen gevoelens en behoeften en naar de gevoelens en behoeften van de ander en elkaar vriendelijk en respectvol te blijven behandelen. Maar als er emoties meedoen, is dat nog niet zo gemakkelijk als het lijkt... Want we hebben de neiging om als we in een emotie schieten naar de ander te wijzen. Want die.... In plaats van bij onszelf te onderzoekn wat de emotie ons vertelt: Dus in plaats van: Hij luistert niet wordt het: Wat gebeurt er in mij als ik het idee heb dat hij niet luistert?

Je zou het misschien niet denken, maar conflicten leveren ook het een en ander op. Je hoeft niet te genieten van je conflict, (mag overigens wel) maar ze zijn wél ergens goed voor:

Veel conflicten in liefdesrelaties gaan over het verlies van verbondenheid in de relatie. Aan de oppervlakte ontstaat er een conflict. Dat conflict kan over van alles en nog wat gaan. Over het opvoeden van de kinderen, over hoe je je niet gezien voelt, over het niet nakomen van afspraken, bedenk het maar. Het zijn uiterlijke vormen van een onderliggend innerlijke uitdaging. Stel dat je je als partner niet gezien, niet erkend, niet gewaardeerd voelt, dan zie je vaak het mechanisme ontstaan van emotionele terugtrekking.  Het gevolg daarvan is dat bij de ander het idee kan ontstaan afgewezen te worden. Maar dat is niet het gesprek wat de liefdespartners hebben. Want dat niet gezien, erkend en gewaard voelen kun je in allerlei situaties terug zien. Als het bv. om de opvoeding gaat, zal degene die zich niet gezien voelt, de ander waarschijnlijk aan gaan vallen, dat zij (in de meeste gevallen) er alleen voor staat. De partner zal zich dan ook niet gezien voelen in wat hij allemaal doet en zich afgewezen voelen. En de conflicten zijn geboren. Maar gaan in feite over de emotionele laag eronder. Niet over waar het over gaat. Het gaat niet over de opvoeding. Het gaat over het verlies van het gevoel van verbondenheid. Van het samen optrekken. En dat gevoel van verlies ontstaat aan beide kanten. 

Behoefte aan verbinding is een van de basisbehoeftes van mensen. Het ontbreken ervan vormt een bedreiging voor onze overleving. Dat betekent ook dat ons lichaam reageert (vanuit automatische patronen) alsof het in gevaar is. Ze zal daarmee signalen afgeven dat je moet gaan vechten of vluchten. Wat uiteindelijk dus tot de uiterlijke conflicten leidt. Het oplossen van dit innerlijke conflict is de beste manier om het uiterlijke conflict op te lossen. Maar meestal blijven we hangen in het wijzen naar de ander. 

In plaats van te vluchten of te vechten moet je op zoek gaan naar de derde weg. De weg van het hart. Van de gevoelens. En uit de valkuil van het oordelen stappen. Want daarin versterk je het patroon van de conflicten. Daarom is een eerste stap bij het voelen van een emotie altijd het nemen van een time out. Je zult eerst terug naar jezelf moeten en moeten voelen wat gevoeld wil worden. Wat is de reden dat je voelt dat de ander op jouw rode knop drukt? Wat is jouw rode knop? En kun je je partner ook in alle rust laten zien en vertellen dat het een rode knop voor je is? En dat het je pijn doet dat hij steeds te laat thuis is voor het eten? Of dat je je eenzaam voelt in het verbale geweld dat er plaats vindt? Wat belangrijk is, is dat je het onderliggende patroon gaat doorbreken. Dat je niet elkaar gaat bevechten, maar het gezamenlijke patroon waar jullie samen in terecht zijn gekomen.

Er zijn vijf basale manieren waarop je over het algemeen in de uiterlijke werkelijkheid met een conflict kunt omgaan:

  1. Je past je aan
  2. Je vermijdt het conflict of de ander
  3. Je gaat vechten
  4. Je kunt samenwerken
  5. Of je gaat de onderhandelingen aan

Er is model wat op twee niveaus naar conflicten kijkt. In dit model wordt gekeken naar wat de inhoud van het conflict is en wat  Er is een inhoudelijk niveau en je hebt het betrekkingsniveau. Enerzijds dus de inhoud van het conflict en aan de andere kant de relatie met de ander. In het onderstaande plaatje kun je zien welke manier van omgaan met een conflict veel voorkomt bij welke situatie. Er is niet een beste manier van omgaan met een conflict. Want er zijn meer dingen die een rol spelen, die invloed hebben op wat jij voor jezelf als de beste strategie ervaart. Iedere strategie heeft ook weer voordelen en nadelen afhankelijk van die situatie.

 

  belang van kwestie >

belang van relatie v

laag

hoog

laag

  vermijden   

vechten

hoog

 

aanpassen   

samenwerken

of

onderhandelen

 

1. Aanpassen

Aanpassen in een conflictsituatie doe je als de relatie voor jou belangrijker is dan de inhoud van wat er speelt. Wanneer je je aanpast, laat je de belangen van de ander voorgaan op die van jou. Je zet daarmee je eigen belangen opzij. Aanpassen kan een verstandige strategie zijn als je realiseert dat je dat wat je deed of zei niet terecht was of als er iets speelt bij iemand die je nog niet zo goed kent (bijvoorbeeld als je net een nieuwe baan hebt).

Voorbeeld:
Je bent net gestart in een nieuwe baan. Nieuwe bezems vegen schoon en je hebt een goed idee. Je vertelt je baas over dit idee, waar hij veel geld mee kan besparen volgens jou. Je baas luistert echter niet echt goed naar je en reageert met: “Zo werkt het hier niet, dat zul je later zelf nog wel ontdekken.” Aangezien je hem nog niet zo goed kent, laat je het er bij. Je reageert dan met: “Ja je hebt gelijk, ik ken nog niet alle ins en outs. Afhankelijk van de situatie kun je dan besluiten er al of niet later op terug te komen.

2. Vermijden

Een andere mogelijkheid is om het conflict te vermijden. Deze keuze komt vaak voor als de inhoud van het conflict niet belangrijk genoeg voor je is en je aan de relatie ook niet veel gelegen laat. Je vermijdt de ander en het conflict.

Voordeel: je steekt er geen energie in en verliest daarmee ook geen energie in het oplossen ervan.

Voorbeeld: Je zit in gedachten verzonken in je auto en slaat zonder richting aan te geven af. Een andere automobilist irriteert zich aan jou en steekt zijn middelvinger naar je op!” Na deze overtrokken reactie haal je je schouders op en rijdt door. Uiteraard heeft de ander wel een punt en je houdt je aandacht nu weer bij het verkeer. Maar die andere automobilist die laat je lekker in zijn sop gaar koken.

3. Vechten

Vechten als strategie in een conflict doe je vaker als je de inhoud van het conflict erg belangrijk voor je is de relatie juist weer niet belangrijk. Als de inhoud voor jou belangrijk is dan stel je jouw belangen, of behoeften voorop. Als het belang echt groot voor je is zul je eerder geneigd zijn om alles op alles te zetten om te winnen van de ander. Je grijpt alle opties om jouw positie ten opzichte van de ander te verbeteren aan met de bedoeling om je zin door te drukken. Dat kan gaan om argumenten, je hiërarchische positie, sancties, nadruk leggen op de zwakke punten van de ander, etc. Vechten kan een goede strategie zijn in noodsituaties, of als er jouw grenzen zwaar worden overschreden of iemand iets van je wegneemt wat van jou is, bij zaken die van groot belang voor je zijn en om jezelf te beschermen tegen anderen die je willen misbruiken

4. Samenwerken

Samenwerken is vaak de meest handige strategie in een conflict als zowel de inhoud van het conflict als de relatie belangrijk voor je is. Samenwerken betekent dat je op zoek gaat naar een winwin situatie. Naar een oplossing die zowel jouw belang als het belang van de ander dient. Dat betekent dat je in de praktijk open stelt voor een andere uitkomst dan je in eerste instantie voor ogen had. Goed luisteren en open staan voor elkaars standpunten en behoeften en belangen leidt naar een gezamenlijke oplossing. Samenwerken is de aangewezen strategie als je de relatie wilt versterken of als je wilt leren van wat er speelt. Deze strategie heeft als nadeel dat de ander ook bereid moet zijn. Als de anders sowieso het gevecht aan wil gaan of zich aanpast of vermijdt, dan zal dit niet zomaar zonder meer lukken. Je kunt wel via een open gesprek kijken of je de ander kunt bewegen tot een andere strategie.

Voorbeeld:
Er zijn tussen jou en je leidinggevende steeds irritaties. Je hebt het idee dat ze bovenop je zit en alles wat je doet in de gaten houdt. Ook je collega’s ervaren weinig ruimte. Ze zit ook nog vlak naast je in de ruimte waar je werkt. In jullie functioneringsgesprek geeft ze aan dat ze het idee heeft dat er wat is met je. Ze zegt dat je de laatste tijd nogal kortaf reageert. Je eerste reactie is er een van verzet. Je voelt je aangevallen en gaat je tegen deze aanval verdedigen. Toch is ze in haar reactie heel rustig en ontvankelijk. Dit nodigt je uit om tegen haar te zeggen war je last van hebt. Je bent volkomen verrast door haar reactie waarin ze voorstelt om jou en je collega’s meer ruimte te geven door een andere werkplek voor haarzelf te vinden. Ze heeft daarbij wel een tegenvoorstel. Ze wil iedere maand met jou om de tafel om te kijken hoe jullie de wederzijdse relatie ervaren. En ze wil dat jij je daarin wat ontvankelijker opstelt en feedback geeft en blijft geven op hoe zij functioneert.

5. Onderhandelen 

Ook bij onderhandelen is zowel de inhoud als de relatie belangrijk. Onderhandelen kan betekenen dat je beiden bereid bent om het verschil te delen. Je doet alle twee concessies om het conflict op te lossen en te komen tot een uitkomst die voor jullie alle twee acceptabel is. In tegenstelling tot samenwerken houd je wel vast aan je eigen doel, behoeften en belangen. Alleen ben je beiden wel bereid hierin water bij de wijn te doen en naar elkaar toe te bewegen. Deze strategie is een handige strategie als er sprake is van een machtsevenwicht. Er kan sprake zijn van tijdsdruk of complexere situaties en je gebruikt deze manier als vechten of samenwerken niet tot de gewenste uitkomst leidt. Het kan handig zijn om in bepaalde situaties een derde onafhankelijke partij in te schakelen, bv. een mediator.

Plan van aanpak in een conflict

 

Hoe kom je nu, als je in een conflict zit, tot een verantwoorde keuze voor een te gebruiken stijl? Als je de onderstaande stappen stap voor stap volgt, dan is aan het eind als vanzelf duidelijk welke stijl je het beste kunt volgen en wat de reden daarvoor is.

1. Waar gaat het conflict over?

Ga voor jezelf na waar het conflict over gaat. Wat is precies de inhoud van het conflict? En zijn er ook onderliggende factoren? Wat triggert je bijvoorbeeld in het conflict en in de manier waarop de ander reageert? Welke emoties spelen onderliggend een rol? Heb je daar zelf misschien nog wat te doen? Daarnaast is het belangrijk om voor jezelf na te gaan hoe belangrijk de ander en de relatie met de ander voor jou is. Als de inhoud voor jullie beiden erg belangrijk is, dan heb je drie opties: Samenwerken, onderhandelen of vechten. Welke keus het meest voor de hand ligt of het beste werkt hangt af van hoe belangrijk de ander en jouw relatie met de ander voor je is. is de ander voor jou niet zo belangrijk, dan kun je ervoor kiezen om de ander te vragen zich aan jou aan te passen.

 

2. Is de ander belangrijk voor je?

3. Zijn er andere factoren die van belang zijn?

4. Een open gesprek voeren

Wanneer samenwerken of onderhandelen in jouw situatie de beste strategie is, dan zul je het gesprek aan moeten gaan. De beste manier om dit te doen is door om te beginnen elkaar de ruimte te geven je visie op de zaak te geven, zonder dat je elkaar in de rede valt of onderbreekt. Luister goed naar elkaar. Je moet namelijk horen om gehoord te worden…. Luister dus goed naar wat gezegd wordt, maar ook naar wat niet gezegd wordt, maar er wel is. Als dat zinvol en/of noodzakelijk is haal er dan een onpartijdige derde bij die dit proces in goede banen kan leiden.

 

Wel doen

Niet doen

 

Leuk of waardevol artikel?

Als je dit artikel waardevol vindt voor je zelfvertrouwen, balans of innerlijke rust help dan mee dit te verspreiden door het te delen met andere vrouwen. Dit kan o.a. door middel van de social media knoppen. Ik vind het altijd fijn als je een reactie achterlaat met jouw tips en ervaringen.




Nelly de Jong

Mijn passie is het begeleiden van mensen met werk- en levensvragen. Dat doe ik al meer dan vijfentwintig jaar met veel plezier. In de afgelopen jaren heb ik honderden mensen via coaching, loopbaanbegeleiding en outplacement begeleid en ze een duwtje in de rug gegeven. Mijn specialisme is werkende moeders goed voor zichzelf te laten zorgen.

Meer over Nelly de Jong


DISC Communicatiestijlen: Als jij nou maar... »

Gratis E-book Verbindende Communicatie



Al meer dan 7.000 keer gedownload

Misschien vind je dit ook leuk:

Meer relaties, communicatiestijlen en communicatie


Facebook-reacties op dit artikel

Reageer op Conflicten oplossen

Naam:
E-mailadres: (wordt niet weergegeven)
Website:
Nieuwsbrief: Abonneer mij op de nieuwsbrief van ConFront Coaching en Training
Reacties: Stuur mij een e-mail bij volgende reacties
Reactie:
  Om hier te kunnen reageren dien je geabonneerd te zijn op de nieuwsbrief.
 

ConFront is niet verantwoordelijk voor geplaatste reacties, aanvaardt geen enkele vorm van eventuele aansprakelijkheid en behoudt zich het recht zonder aankondiging reacties in te korten of te verwijderen, als dit gepast wordt geacht. Het veld 'website' is optioneel. Je link wordt gekoppeld na controle van de reactie.