Mededogen werkt. Hoe mededogend ben jij? Of heb je vooral medelijden?

Mededogen handen vasthouden

Geplaatst op zondag 10 oktober 2021 door Nelly de Jong

Mededogen roept bij veel mensen associaties op met medelijden. Maar mededogen is niet hetzelfde als medelijden. Het verschil tussen mededogen en medelijden is dat het lijden eruit is. Mededogen laat de ander zelf verantwoordelijk zijn of verantwoordelijkheid nemen voor wat er in zijn of haar werkelijkheid is. Tussen medelijden en mededogen is als het ware een soort van machtsverschil. Een machtsverschil tussen die twee situaties en woorden. Mededogen gaat erover aan de ander te laten weten: Ik begrijp je en ik voel met je mee. Waar medelijden de ander ‘klein’ kan maken. Er zit iets neerbuigends in medelijden. Waar mededogen veel meer uit gaat van gelijkwaardigheid.

Macht

Je kunt het verschil tussen mededogen en medelijden ook in jezelf ervaren door jezelf eens een situatie voor ogen te halen waarin je een verschil van inzicht of mening had met iemand die meer invloed, gezag of macht had en een situatie waarin de ander minder invloed, gezag of macht had. Voel je hoe anders het voelt als je de ander wilt laten weten: Ik begrijp je en ik voel met je mee? Merk je ook het verschil op in hoe gemakkelijk of niet je in de ene en in de andere situatie reageert? Maar ook als je zelf in een nare situatie zit en verschillende mensen laten jou weten dat ze met je meevoelen. Maakt het voor jou verschil wie in welke positie je dat laat weten? Voelt dat anders?

Basisbehoeften

Mededogen uiten maakt dat je je gezien en gehoord voelt. En gezien en gehoord worden is een van onze zes basisbehoeften. Je ervaart daarin een vorm van bestaansrecht. Bestaansrecht in mogen zijn wie je bent en mogen ervaren wat je ervaart. De meeste mensen ervaren mededogen en die acceptatie en erkenning als een groot geschenk. Herken je dat ook bij jezelf? Hoe fijn het is of kan zijn als de ander je gewoon laat in jouw ervaring? Waarin ook een soort vertrouwen wordt gegeven dat je zelf in staat bent om jouw situatie te veranderen mocht je daar behoefte aan hebben. Medelijden heeft iets in zicht van: Kom maar hier ik zal het wel even voor je oplossen. Dat kun jij zelf niet, want jij bent zielig. Misschien klinkt dat wat cru, maar het is wel wat er tussen de regels door wordt gezonden en ontvangen. Misschien door geen van beide partijen met een bewuste intentie, maar toch… 

Gratis e-book over basisbehoeften

Download voor meer informatie over onze basisbehoeften hier het gratis E-book: Zes basisbehoeften

Oplossen

Daarom is het ook voor veel mensen naar als je meteen met je oplossing klaar staat als er iets aan de hand is. Het gevoel dat je ervaart in een bepaalde situatie wordt daarin en daardoor dan niet erkend. Je wordt niet gezien en gehoord in waar je ‘last’ van hebt en verbinding is er helemaal al niet als dat gebeurt. Uiteraard zijn de intenties van de helper positief, maar in de uitwerking schiet hij zijn doel voorbij.

Ik neem de verantwoording voor wat er in mijn leven is

Medelijden zorgt voor afstand

De ongelijkwaardigheid die in medelijden zit, zorgt ook niet voor verbinding. Medelijden creëert in plaats van verbinding juist afstand. We willen ons niet minder dan de ander voelen. We willen niet dat zielig gevonden worden. Hoewel… Soms willen we dat wel. Want soms laten we ons meetrekken in dat niet functionele patroon. Als je zelf een patroon hebt ontwikkeld van onzeker zijn over wie je bent en of je van jezelf mag zijn wie je bent, dan ben je in eerste instantie een gewillig slachtoffer om medelijden te ontvangen. Je krijgt dan van de buitenwereld weerspiegeld dat je inderdaad ‘dom, niet goed genoeg, lelijk, slecht, etc… bent. Maar dat is een patroon waarin de verschillen worden uitvergroot. En het is niet een patroon waar je uiteindelijk gelukkig mee wordt. In het artikel: Dramadriehoek of reddingsdriehoek lees je er meer over.

Mededogen zorgt voor verbinding

In het uiten van mededogen ontstaat echter juist verbinding. Verbinding is naast gezien worden ook een van onze basisbehoeften. Verbinding brengt even een moment van waarlijk contact. Contact op hartniveau. Je weet je even een moment verbonden met elkaar. Je weet: Ik ben niet anders dan anderen. Want de taal van emoties is universeel. We voelen ons allemaal bij tijd en wijle verdrietig, boos, gefrustreerd, uitgelaten of vul maar in. Het ervaren en vervolgens delen van die gevoelens en/of emoties en daarin gezien en erkend worden, maakt ook dat we het onszelf makkelijker kunnen toestaan te voelen wat gevoeld wil worden.

Houd het dan nooit op?

Veel van mijn klanten zeggen wel: Ja maar, ik heb al zo veel of zo vaak hierover gejankt. Houd het dan nooit een keertje op? Ik ben er wel klaar mee. En de misser die in dat gedachtepatroon zit, is dat het niet het aantal keren dat je ergens om hebt gejankt is, dat bepalend is of je er klaar mee bent of niet. Het zit veel meer in de acceptatie. Mag ik me voelen zoals ik me voel. Jezelf dat kunnen toestaan. Niet 1 x, maar als het nodig is voor je verwerking net zo vaak als nodig. Maar er dan wel ten volle ja tegen zeggen.

Kijken door de ogen van liefde

Mededogen is als het ware kijken door de ogen van liefde. Kijken via het hart. Je oordeel loslaten, wat in veel gevallen het gif in relaties is. Oordelen leidt vrijwel altijd tot allerlei negatieve emoties als woede, ergernis en haat. Mededogen daarentegen heeft die negatieve lading niet. Als je mededogend bent sta je naast de ander, niet erboven of eronder, maar ernaast. Zij aan zij.

Bestaansrecht

Je mededogen tonen, begrip tonen en meevoelen is daarom ook in vrijwel alle gevallen veel effectiever voor het behoud van de relatie, dan medelijden. Mededogen zorgt ervoor dat wat gevoeld wil worden ook gevoeld kan worden. Ook het gevoel krijgt daarin bestaansrecht. Je hoeft niets voor de ander op te lossen. In vrijwel alle gevallen is de ander daar heel goed zelf toe in staat.

Inspiratiekaart met tekst: Mededogen is kijken naar de ander door de ogen van liefde

Kan ik iets voor je doen?

Als je al hulp wilt aanbieden, vraag dan gewoon waar de ander behoefte aan heeft. Een simpel: Kan ik iets voor je betekenen is al meer dan genoeg. Dat laat de verantwoordelijkheid waar hij hoort en ruimte om iets te doen als de ander daar behoefte aan heeft.

Er zijn grenzen

Mededogen betekent niet dat je alles hoeft te accepteren. Het betekent wel dat je bereid bent om te kijken waar de ander staat en hoe hij of zij daar terecht is gekomen. Dat je niet oordeelt, maar de situatie waarneemt zoals hij is. Je hoeft je dan ook niet te identificeren met de ander en zijn of haar gevoel. De situatie is gewoon zoals hij is. En de ander voelt wat hij voelt. En als je met mededogen kijkt kun jij je wel verplaatsen in wat de ander voelt. Je begrijpt wat hem of haar raakt en tegelijkertijd laat je de ander zijn eigen problemen oplossen. Je hoeft er namelijk verder niets mee. Met dat probleem van de ander. Maar een beetje mededogen doet wel vaak wonderen…

Mededogen met jezelf

Maar ook naar onszelf zijn we vaak veel te streng. Of we hebben medelijden met onszelf en vinden onszelf zielig, maar gaan vervolgens op de bank zitten en komen niet in beweging. Of we zijn veel te streng voor onszelf en laten ons door onze kritische ik op de kop zitten. We hebben het niet goed gedaan, zijn niet goed genoeg, te dom, te lelijk, te... Ook daarin kan mededogen veel goeds doen. Lief voor jezelf zijn en jezelf met zachtheid behandelen. Accepteren dat je soms onhandige dingen doet. Accepteren dat je lichaam de vorm heeft die het heeft. En blij zijn dat alles functioneert zoals het functioneert. Mededogen werkt helend, voor zowel de ander, maar zeker ook voor onszelf.

Stil aanwezig

Dat is wat mededogen doet en zegt. Mededogen gaat erover dat je in contact bent met je eigen gevoel. Dat je zelf ook voelt wat je voelt in die situatie. Mededogen is een vorm van stil aanwezig zijn met en bij (jezelf en) de ander. Van luisteren naar wat gezegd en gevoeld wil worden. Zonder direct met een oordeel of oplossing klaar te staan. Mededogen is vrij van oordelen. Mededogen gaat over mee resoneren in de energie en het gevoel van jezelf en de ander. Mededogen zegt tegen de ander, maar ook tegen onszelf: Het is goed. Ik begrijp wat je voelt. Voel het maar. Wees maar verdrietig als het nu verdrietig voelt. Ik snap wel dat je nu voelt wat je voelt. En ik herken dat…

Haarlemmer olie

Mededogen is de Haarlemmer Olie in de communicatie. Het maakt de stroef lopende verbinding weer soepel. Al vrij jong leren we vaak om oordelend te communiceren. Met als gevolg dat er onderlinge strijd ontstaat. Het zoveel mogelijk vermijden van je oordeel in je communicatie is naast mededogen handig om een beter contact op te bouwen. Maar net als het nog niet altijd zo gemakkelijk is om oordeelloos te communiceren, is het ook nog niet altijd zo eenvoudig om mededogend te zijn. Onderstaande oefeningen zijn een aanzet om je hier meer bewust in te maken.

Aanvaring

Ga in gedachten eens terug naar een moment in je leven waarin je een aanvaring met iemand had. Het liefst met iemand die in een machtsverhouding met je stond. Zoals bijvoorbeeld een baas op je werk, of een trainer bij je sport, of de docent op school. En stel je dan ook eens voor dat je in de ene situatie degene bent over wie macht wordt uitgeoefend en bedenk ook eens een situatie waarin hij macht over een ander uitoefende. Voelt het in de ene situatie ook anders om mededogen te uiten dan in de andere? Wat maakt dat het voor jou eventueel anders voelt? Je bewustzijn hierover kan het voortaan makkelijker voor je maken andere keuzes te maken in toekomstige situaties.

Belachelijk gemaakt 

Stel je eens voor dat je in een situatie was, waarin anderen jou uitlachten. Of ze maakten je belachelijk. Of ze deden iets waaruit bleek dat ze er kennelijk plezier in hadden om jou pijn te doen. Misschien deed of zei iemand iets wat kwetsend was. Of misschien was iemand boos en wilde hij of zij jou iets aandoen. Voel wat je voelt in deze situatie. Waar voel je wat in je lichaam? Wanneer voelde je dit gevoel eerder? Is er ook sprake van meerdere gevoelens naast elkaar?  Neem hier ruim de tijd voor.

Met mededogen naar jezelf kijken

En nu andersom. Kun je je herinneren dat jij een keer iemand anders uitlachte. Of dat je er van genoot een ander pijn te doen. Hoe voel je je nu over deze situatie? Kun je ook met mededogen naar jezelf kijken in deze situatie? Kun je jezelf toestaan te accepteren dat jij ook soms nare dingen zegt en doet? Wat voelde je allemaal in deze situatie? En in welke behoefte voorzag je door zo naar tegen de ander te doen?

Kijken door de ogen van mededogen

En nu opnieuw weer terug naar de situatie bij punt 2. Kijkend door de ogen van mededogen. Ben je nu in staat om anders naar deze situatie te kijken? Kun je voor jezelf nagaan of de ander misschien ook bezig was zijn of haar behoeften in te vullen? En kun je zien en ervaren dat de ander er ondanks dat hij of zij heel onplezierig deed vooral bezig was, zijn eigen behoeften in te vullen?

Wie men liefheeft, kastijdt men

Vaak zijn we beter in staat om mensen die verder van ons af staan ons mededogen te geven dan degenen om wie we geven. Degenen van wie we houden. Wat denk jij dat daar de reden van is?

Elke nee is altijd ook weer een ja

Als je ergens in jezelf of in je lichaam een NEE voelt, ongeacht in welke situatie, dan zeg je JA tegen iets anders. Als je bijvoorbeeld nee zegt tegen dat feestje, zeg je ja tegen rust voor jezelf. Ga nu voor jezelf eens na in minimaal drie verschillende situaties waarin je nee tegen iemand zei of wilde zeggen. Wat is of was het ja voorbij je nee? Op welke manier kun je je nee zodanig overbrengen dat je ja wordt geaccepteerd?

Hoe kan het ook?

Wanneer was de laatste keer dat je je irriteerde of bijvoorbeeld verveelde in een bepaalde situatie? Schrijf dan nu voor jezelf eens op, hoe je een volgende keer daar anders op kunt reageren. Anders en zodanig, dat je met respect en mededogen voor zowel de ander als voor jezelf toch zegt wat gezegd wil worden. Wat kun je bijvoorbeeld zeggen om een doodbloedend gesprek weer nieuw leven in te blazen? Of wat kun je zeggen als je je geirriteerd voelt, zodanig dat je goed voor jezelf, maar ook goed voor de ander zorgt?

Wat zijn de onderliggende gevoelens en behoeften

Stel je voor of haal je een situatie voor ogen waarin de ander niet reageert op wat je zegt of doet. Ga als je de situatie hebt gevonden voor jezelf na wat voor de ander de onderliggende gevoelens en behoeften zouden kunnen zijn? En ga ook na wat deze situatie met jou doet? Hoe voelt het voor jou dat de ander niet reageert? Voel je je genegeerd? Of doet het je verder niet zoveel? Wat voel je als de ander niet reageert? Wat zou je tegen de ander kunnen zeggen waardoor in zijn of haar behoeften tegemoet gekomen wordt en je ook voor jezelf zorgt? Hoe kun je ook in deze situatie lief voor zowel jezelf als de ander zijn? 

Wat brengt het je om anders naar hetzelfde te kijken?

Laat het me weten en laten we met zijn allen de wereld een zonniger kleur geven door meer met mededogen naar onszelf en de ander te kijken en tegelijkertijd beter voor onszelf en de ander te zorgen!

Valkuil

Valkuil in het contact met de ander is nog wel dat je op dit punt niet jouw shit heel erg groot voor de ander neerzet en het vervolgens over jou gaat… Maar als het functioneel is zou je het heel kort kunnen aanstippen. Ik begrijp je. I have been there… Dat is alles. En je wilt niet weten hoe heilzaam dat is. Heilzaam alleen maar omdat er zijn mag wat er is. En je laat weten dat je ziet wat er is en dat dat goed is. Dat is de kracht van mededogen. Hoe fijn zou het zijn als we dat met zijn allen eens wat meer zouden gebruiken?

Lees ook eens het artikel over de dramadriehoek

De dramadriehoek is een veel voorkomend mechanisme in de interactie tussen mensen en gaat over het mechanisme van willen redden of gered willen worden.

De Dramadriehoek

Gratis E-book Verbindende Communicatie

Verbindende communicatie is de sleutel naar harmonie in je relaties. Als je zou weten en begrijpen wat er allemaal mis kan gaan in de onderlinge communicatie, dan mag het wel haast een wonder heten dat er ook nog zoveel goed gaat. Misschien ben je een natuurtalent in het communiceren en gaat het bij jou als vanzelf. Als dat niet zo is en je wilt begrijpen waarom en wilt weten wat je kunt doen om het beter te maken tussen jou en je partner, collega, kinderen, enzovoorts, download dan dit E-book Verbindende communicatie!
Download dan nu gratis E-book Verbindende Communicatie

Leuk of waardevol artikel?

Als je dit artikel waardevol vindt voor je zelfvertrouwen, balans of innerlijke rust help dan mee dit te verspreiden door het te delen met andere vrouwen. Dit kan o.a. door middel van de social media knoppen. Ik vind het altijd fijn als je een reactie achterlaat met jouw tips en ervaringen.




Nelly de Jong

Mijn passie is het begeleiden van mensen met werk- en levensvragen. Dat doe ik al meer dan vijfentwintig jaar met veel plezier. In de afgelopen jaren heb ik honderden mensen via coaching, loopbaanbegeleiding en outplacement begeleid en ze een duwtje in de rug gegeven. Mijn specialisme is werkende moeders goed voor zichzelf te laten zorgen.

Meer over Nelly de Jong


Omgaan met tegenslag »

Gratis E-book Liever Gelukkig met Mindfulness



Al meer dan 9.000 keer gedownload

Misschien vind je dit ook leuk:

Meer relaties, mindfulness, luisteren, Emoties en communicatie


Facebook-reacties op dit artikel

Website-reacties op dit artikel

Loes op woensdag 12 oktober 2016 om 11:35

Ik heb een kaartje op mijn werk Ún op de wc thuis op gehangen.Daarop staat de vraag: "Hoe kun je heel aandachtig en zacht zijn voor jezelf?"
Met mooie letters geschreven. In een opvallende kleur.
Elke keer dat ik het lees, herinnert het me aan "Lief zijn voor mezelf". Dit vind ik het allermoeilijkste, om lief te zijn voor mezelf. Door me er steeds aan te herinneren, word ik zachter Ún liever. Het helpt me enorm. Zo fijn :)

Marieke op maandag 10 oktober 2016 om 08:21
Wat een mooi artikel. Voelt heel waar. Roept ook vragen op: wat als je desondanks bovenstaande dat medelijden wel vaak voelt? Wat zegt dat over jezelf, ofwel waar komt het uit voort? (Ik denk dat je dan zelf nog veel in zelfmedelijden zit en door je eigen onzekerheid ook niet de kracht van de ander kunt zien, of misschien ook je eigen lijden projecteert op andermans situatie, waardoor je eigenlijk vooral met jezelf bezig bent?) Wat kun je ermee? Kun je ondanks je eigen onzekerheid toch mededogen voor de ander opbrengen? Of gaat het dan misschien over mededogend zijn naar je eigen moeite met mededogend zijn? (want hupsa, daar komen de oordelen natuurlijk alweer over niet mededogend zijn ;) ) Hartelijke groeten, Marieke

Reageer op Mededogen werkt. Hoe mededogend ben jij? Of heb je vooral medelijden?

Naam:
E-mailadres: (wordt niet weergegeven)
Website:
Nieuwsbrief: Abonneer mij op de nieuwsbrief van ConFront Coaching en Training
Reacties: Stuur mij een e-mail bij volgende reacties
Reactie:
  Om hier te kunnen reageren dien je geabonneerd te zijn op de nieuwsbrief.
 

ConFront is niet verantwoordelijk voor geplaatste reacties, aanvaardt geen enkele vorm van eventuele aansprakelijkheid en behoudt zich het recht zonder aankondiging reacties in te korten of te verwijderen, als dit gepast wordt geacht. Het veld 'website' is optioneel. Je link wordt gekoppeld na controle van de reactie.