Communicatietechnieken: Ik weet wat jij denkt

Goede communicatie tussen zender en ontvanger vraagt nogal wat… Tussen wat je zegt en wat er ontvangen wordt kan veel mis gaan. Hoe komt dat?

Ruis op de lijn

Heel lang heb ik er zelf ook nooit bij stil gestaan dat datgene wat ik zei door een ander heel anders opgevat zou kunnen worden. Ik dacht heel naïef dat iedereen toch dacht zoals ik. Totdat ik (inmiddels al weer heel lang geleden) in de een of andere communicatietraining (geen idee meer welke) een model voorgeschoteld kreeg waarin klip en klaar duidelijk werd gemaakt dat er tussen zender en ontvanger veel ruis op de lijn kan ontstaan.

Filters in de waarneming

En ook dat zowel zender als ontvanger via allerlei verschillende filters waarnemen, luisteren en ontvangen. Het was dus niet zo dat datgene wat ik dacht ook logischerwijs voor een ander zo was. Als je bv. van honden houdt kijk en luister je heel anders naar een gesprek over honden, dan wanneer je zoals ik een aantal keer bent gebeten door een hond en als gevolg daarvan honden nog zo leuk niet vindt. Je waarneming kleurt er door. En je waarneming wordt door nog veel meer dingen gekleurd.

Automatische hersenen

In je hersenen zit een deel automatische hersenen, wat er voor zorgt dat je in staat bent om dingen op te slaan, te reproduceren en te automatiseren. Dat levert je op dat je je niet steeds opnieuw hoeft voor te stellen en dat je niet iedere dag opnieuw hoeft te leren om je tanden te poetsen. Maar dat je kunt leren om daar een patroon, een automatisme van te maken.

Leervermogen

Dat heeft vele voordelen, maar ook een aantal nadelen. De voordelen zitten vooral in het leereffect wat je er door kunt creëren. Nadeel ontstaat als je jezelf iets niet op een effectieve manier hebt aangeleerd. Je komt dan met een programaatje in je hersenen te zitten, dat voor een bug zorgt in de uitvoering van bepaalde zaken. Om te kunnen leren, generaliseren we onder andere veel van die informatie. Dat is op zich ook weer handig zolang je je er maar wel van bewust bent dat je aan het generaliseren bent.

Generaliseren

Generaliseren doen we allemaal op allerlei verschillende manieren. Op zich is daar ook dikke prima. We gebruiken bv. woorden als altijd, allemaal, overal, nooit, etc. Het zijn alleen wel woorden die een universele geldigheid veronderstellen die meestal niet op gaat. Als je je niet bewust bent van het feit dat het een generalisatie is, zou je de niet effectieve conclusie kunnen trekken dat dat een stuk werkelijkheid is. En dat is het meestal niet. Het is een geconstrueerd idee van je denken. Je kunt dat prima tackelen door de ander te vragen naar: Altijd? Overal? Nooit? Bedoel je echt altijd? Je zult merken dat het vrijwel nooit opgaat dat iets zo absoluut geldig is, dat het altijd of nooit geldt.

Beperking van mogelijkheden

Een andere generalisatie is wat beperking van je mogelijkheden wordt genoemd, zoals: Dat kan niet. Het is onmogelijk. Als je dat lukraak voor waar aanneemt, dan mis je meestal veel kansen en mogelijkheden. Vragen die je in een dergelijke situatie dan ook kunt stellen: Wat houdt je tegen? Of: Wat zou er gebeuren als je het wel doet? Je gaat dan bij de ander na welke drempels of barrières hij of zij voor zichzelf opwerpt.

Noodzaak suggereren

Beperkingen die een bepaalde noodzaak suggereren, staan een effectieve communicatie ook vaak in de weg. Let maar eens op: Als jij of de ander zegt dat je iets moet doen, of moet hebben…. Dit veronderstelt ook een noodzaak zonder keuze, terwijl er feitelijk altijd keuze is. Je wilt alleen misschien niet altijd de consequenties. Als iemand zegt: Ik moet dat hebben, dan kun je bijvoorbeeld vragen naar wat de consequenties zijn als het niet zou gebeuren of hij of zij dat niet zou hebben/krijgen. In feite vraag je dan naar wat de (ongewenste) consequenties zijn die de ander voorziet en niet wil.

Nominalisaties

Dan zijn er nog nominalisaties. Nominalisaties zijn woorden die een proces beschrijven. Een proces wat alleen in woorden bestaat maar feitelijk en fysiek niet bestaat, zoals bijvoorbeeld de woorden communicatie en transport. Ook hierin is doorvragen een effectieve manier om er achter te komen wat de ander nu echt bedoelt. Wie communiceert er niet? Hoe zou jij willen communiceren? Wat betekent transport voor jou? Je vraagt door op wat de categorie voor specifiek effect heeft op de spreker, zodat je kunt achterhalen wat er precies bedoeld wordt.

Onbenoemde voornaamwoorden

Onbenoemde voornaamwoorden kunnen ook gemakkelijk aanleiding zijn tot misverstanden. De kosten rijzen de pan uit. Het werk wordt steeds moeilijker. Het leven wordt steeds meer gestrest. Dit zijn voorbeelden waarin onduidelijk is wat de spreker nu precies bedoelt. Want over welke kosten heeft hij/zij het? Over welk werk gaat het? En wiens leven? De kunst is door te vragen op wat het onbenoemde voornaamwoord voor de spreker precies betekent.

Negatieve beweringen

Of er wordt gezegd: Ik ben niet zeker. Of: Ik ben niet gelukkig. Dit zijn voorbeelden van negatieve opmerkingen waarvan onduidelijk is wat er dan precies aan de hand is. Waar is de spreker niet zeker van? Of wat precies maakt hem of haar niet gelukkig? Kijk of je kunt uitvinden wat er precies bedoeld wordt met de negatieve opmerking.

Ontbreken referentiekader

En de laatste: het referentiekader ontbreekt: Zij zijn niet gelukkig. Zij heeft last van stress. Hij houdt hier niet van. Vraag dan na over wie het precies gaat of waar precies hij niet van houdt. Kijk of je erachter kunt komen wie of wat de spreker precies bedoelt.

Misverstanden

Uit bovenstaande voorbeelden kun je afleiden dat er heel gemakkelijk misverstanden kunnen ontstaan in de communicatie. En die ontstaan vooral als je als ontvanger dat wat de spreker zegt voor zoete koek aanneemt en invult aan de hand van jou eigen filters en interpretaties. Want wat het voor jou betekent, betekent het lang niet altijd voor de ander.

Verkeerde veronderstellingen

En als je dan voortborduurt in je gesprek op verkeerde veronderstellingen, dan ontstaan er heel gemakkelijk misverstanden en gedoe. Zeker als je al langer een relatie met iemand hebt bestaat het risico dat je in gaat vullen voor wat de ander bedoelt. En daar zul je uiteraard vast wel eens correct in inschatten, maar net zo goed de plank mis kunnen slaan. Checken of wat je ontvangt klopt heeft nog een ander voordeel. Als je in jouw woorden vertaalt teruggeeft of bv. bovenstaande vragen stelt, dan zal de ander zich ook beter gezien en gehoord voelen, wat de communicatie ook vergemakkelijkt, omdat de meeste mensen toch behoefte hebben om gezien en gehoord te worden.

Ook een betere communicatie?

Wil je ook leren je communicatie te verbeteren? Meld je dan nu aan voor de training Liever Communicatiever.De training wordt gehouden op het Zuidvliet 292 A, Leeuwarden, Friesland.

Liever Communicatiever

Mindfulness: Geluk zit in jezelf »« Assertiviteit: Valse bescheidenheid?!

Trainingen over dit onderwerp

Datum	Training	Locatie
Do 8 november '12	2 daagse communicatietraining Liever Communicatiever	Leeuwarden, meld je aan

Plaats een reactie

Naam:
E-mailadres:	(wordt niet weergegeven)
Website:
Nieuwsbrief:	Abonneer mij op de nieuwsbrief van ConFront Coaching en Training
Reacties:	Stuur mij een e-mail bij volgende reacties
Reactie:

ConFront is niet verantwoordelijk voor geplaatste reacties en aanvaardt geen enkele vorm van eventuele aansprakelijkheid en behoudt zich het recht zonder aankondiging reacties in te korten of te verwijderen, als dit gepast wordt geacht. Het veld 'website' is optioneel. Je link wordt gekoppeld na controle van de reactie.