Communicatietechnieken: Beter leren luisteren

Luisteren doe je meer met je hersens dan met je oren. Je overtuigingen spelen een grote rol in hoe je luistert. Daardoor spelen je ego en je oordelen een belangrijke rol in hoe je luistert. Je ziet namelijk de wereld niet zoals hij is, maar zoals jij bent. En zo luister je ook.

Aangeleerde programma's in je hersenen

Je sorteert informatie die past bij door jou aangeleerde programma’s in je hersenen. En daar reageer je vervolgens weer op. De eerste stap om beter te leren luisteren en waarnemen is je bewust te worden van die programma’s, schema’s en/of overtuigingen in jou. De manier waarop je luistert is ook bepalend voor het effect van je luisteren. Onderstaand een aantal voorbeelden van manieren waarop je onder meer luistert:

Proactief of reactief

Luister je bv. meer proactief of meer reactief. Het een is niet per definitie beter of slechter, maar beiden heeft een ander resultaat. Je kunt luisteren naar de problemen of luisteren naar de kansen waarover iemand vertelt. Welke van beide zinvol is, hangt helemaal af van de context. Een verzekeringsadviseur zal bijvoorbeeld vooral luisteren naar de risico’s en geneigd zijn mensen daarop te wijzen. De meeste succesvolle ondernemers daarentegen zullen vooral gericht zijn op kansen en mogelijkheden, want daarmee kunnen ze hun bedrijf laten groeien. Zij durven daarin meestal ook meer risico’s te nemen.

Grote lijnen of details

Wat ook een rol speelt is op welke manier je de werkelijkheid waarneemt. Ben je iemand die gericht is op de details en heel specifiek of ga je juist meer voor de grote lijnen en ben je meer een generalist. Die manier van kijken bepaalt ook hoe je luistert. Zie je het grote plaatje of juist meer de details.

Zintuiglijke waarneming

Dan speelt de zintuiglijke waarneming ook nog een rol. Je kunt kijkend denken, luisterend denken of voelend denken. Die verschillende denkstijlen bepalen ook de manier waarop je luistert. Degene die kijkend denkt, denkt vooral in plaatjes. De luisteraar hoort vooral veel en de voelende denker voelt vooral veel. Meestal hebben mensen een combinatie van denkstijlen met één favoriete stijl.

Matcher of mismatcher

Hoe je informatie verwerkt bepaalt ook hoe je luistert. Als je een matcher bent, dan sorteer je de informatie op een manier die kijkt wat er klopt in het verhaal dat iemand vertelt. Ben je daarentegen een mismatcher, dan kijk je vooral naar wat er niet klopt. Deze laatste krijgen vaak het etiket opgeplakt dat ze negatief zijn, omdat er de associatie is naar het reactieve denken, maar dat klopt niet per definitie. Mismatchers kunnen best heel positief zijn, maar ze sorteren de informatie anders. Juist mismatchers zorgen ook voor vernieuwing en zijn vaak heel creatief. Einstein was bv. een mismatcher. Er zijn nog wel meer factoren die het luisteren beïnvloeden, maar het zou te ver voeren daar in dit verband op in te gaan.

Betere luisteraar

Alert zijn op de sorteerstijl en andere van bovenstaande factoren van de ander kan je een betere luisteraar maken. Je wordt je door het bewust worden van al deze verschillende invalshoeken steeds beter bewust van de betekenis die jij en de ander geven aan mensen en situaties. Hoe beter je dat proces kunt doorgronden (lees luisteren) des te gemakkelijker kun je spelen met je communicatie en invloed op situaties.

Sollicitatiegesprekken

Ook in sollicitatiegesprekken is luisteren een heel belangrijke vaardigheid. Hoe beter je kunt luisteren, hoe groter je kansen. Ik denk, dat je in een sollicitatiegesprek zo weinig mogelijk moet vertellen. Je kent namelijk al de bovenstaande factoren van de ander (nog) niet. Alles wat je niet zegt, kan ook niet verkeerd geïnterpreteerd worden. Stel vooral veel vragen en laat de ander zoveel mogelijk vertellen.