Het is heel goed mogelijk dat je als je over jezelf en je leven nadenkt je hersenen je voor de gek houden. Zodanig zelfs dat ze je kijk vervormen. Dit soort vervormingen die ontstaan door de betekenis die je aan een bepaald persoon of situatie geeft vinden overal in meer of mindere mate plaats. Vooral bij mensen die naar depressiviteit neigen.
Hieronder vind je de tien meest voorkomende vervormingen, met een voorbeeld hoe ze met stress zijn verbonden:
Dit komt voor als er geen grijs meer is. Alles of niets denkers gebruiken ook vaak de woorden altijd en niets als ze iets beschrijven. Ik zit altijd in de file. Mijn man luistert nooit naar me! Deze manier van denken vergroot de stress in je leven omdat je het probleem groter maakt dan het is.
Als je losstaande gebeurtenissen projecteert op alle toekomstige gebeurtenissen dan generaliseer je. Als je bv. een vervelende ervaring hebt opgedaan met een verkoper en je gaat geloven dat alle verkopers vervelend zijn, dan kun je vervolgens daar aan verbinden dat winkelen altijd een vervelende en stressvolle ervaring zal zijn.
Als je vervorming het mentale filter betreft heb je de neiging om alles door een donker gekleurde bril te zien. Iedere positieve gebeurtenis wordt dan overschaduwd door negatieve. Tien dingen gaan bv. goed, maar als je door die donker gekleurde bril kijkt zie je alleen maar dat ene ding dat fout kan gaan. Voeg een beetje generalisatie en alles of niets denken toe en je hebt je recept voor stress.
Een beetje vergelijkbaar met de vorige. Als je het positieve uitsluit heb je de neiging om alle positieve gebeurtenissen af te kraken. Je refereert dan aan een meer negatief wereldbeeld en je hebt heel weinig verwachting van wat de toekomst je brengen kan. Heb je bv. wel een poging ondernomen om je vriendin te helpen haar probleem op te lossen, waarbij het enige antwoord dat je op ieder poging kreeg, Ja, maar… was? Dan was je getuige van iemand met deze manier van denken.
Te snel conclusies trekken doen we allemaal bij tijd en wijle wel. In plaats van even af te wachten hoe logisch ‘bewijsmateriaal’ je naar een bepaalde conclusie brengt, trek je heel snel je eigen (vaak negatieve) conclusie. Vervolgens zoek je naar bewijsmateriaal voor jouw conclusie en negeer je andere argumenten. Een kind dat besloten heeft dat alle kinderen in zijn nieuwe klas een hekel aan hem zullen hebben en weet dat ze alleen maar aardig doen omdat ze geen straf van meester willen, trekt voorbarige conclusies. Als je vaak voorbarige conclusies trekt herken je misschien ook wel dat je heel goed bent in ‘gedachtenlezen’ (Je denkt dan dat je in staat bent om de echte intenties van andere mensen te weten zonder dat je ze daarover gesproken hebt). Maar ook voorspellen gaat je dan vaak goed af (je voorspelt dan hoe de toekomst zal zijn en gaat er vervolgens vanuit dat dat ook zo gaat gebeuren.) Herken je dit bij jezelf of bij anderen?
Vergelijkbaar met het mentale filter en het diskwalificeren van het positieve is vergroting van het negatieve en verkleining van het positieve. Als je op de klantenservice werkt en alleen maar klachten afhandelt en je niet meer ziet wat er wel goed gaat dan ben je slachtoffer van vergroting en verkleining. Een andere vorm hiervan is de rampenbedenker. Hierbij maak je plaatjes van en verwacht je allerlei catastrofale gebeurtenissen. Dit kan tot veel stress leiden.
Gevoel als bewijsmateriaal lijkt op voorbarige conclusies trekken in het opzicht dat je bepaalde feiten negeert bij het trekken van je conclusie. Als je dit doet dan beschouw je je gevoel over een bepaalde situatie als bewijsmateriaal in plaats van dat je objectief naar de feiten kijkt. Ik voel me compleet machteloos, daarom ben ik ook niet in staat om mijn probleem op te lossen. Of: Ik ben boos op jou, daarom moet jij wel fout zijn, anders was ik niet zo boos op jou. Beiden zijn voorbeelden van gevoel als bewijsmateriaal. Als je op basis van deze overtuigingen reageert, kun je je voorstellen dat de problemen alleen maar groter worden.
Als je uitgaat van hoe het hoort, heb je de neiging om rigide regels te stellen. Misschien je eigen regels of die van een ander, maar ze moeten in ieder geval altijd worden gevolgd. Je mist de flexibiliteit om te zien dat verschillende omstandigheden tot verschillende acties kunnen leiden. Je zet jezelf behoorlijk onder druk als je van jezelf maar steeds aan deze door jezelf of anderen opgelegde verwachtingen wilt leven. Als je in je interne dialoog veel de woorden zou moeten hoort, dan zou je hier wel eens last van kunnen hebben.
Als je etiketjes en vooral verkeerde etiketjes plakt dan ben je vooral situaties aan het beoordelen als goed of fout. Hij is een eikel. Zij is een kanjer. Ik ben een stuk onbenul. Dit soort uitspraken zorgen ervoor dat er een heel beperkt beeld ontstaat, met de kans op generalisaties. Etiketjes plakken drukt mensen een stempel op dat niet altijd van toepassing is en het maakt dat we onszelf en anderen niet zien zoals ze nog meer zijn. Dit is ook vaak een heet hangijzer in relaties.
Als je jezelf de schuld geeft van dingen waar je zelf geen controle over hebt, bezorg je jezelf onnodige stress. Jezelf of anderen de schuld geven van wat je doet of voelt leidt tot deze situatie.
Leer hoe je snel je droom kunt realiseren! Heb je bepaalde doelen of verlangens die je wilt realiseren? Laat je dan coachen. Bezoekadres: Zuidvliet 292 A in Leeuwarden, Friesland.
ConFront is niet verantwoordelijk voor geplaatste reacties en aanvaardt geen enkele vorm van eventuele aansprakelijkheid en behoudt zich het recht zonder aankondiging reacties in te korten of te verwijderen, als dit gepast wordt geacht. Het veld 'website' is optioneel. Je link wordt gekoppeld na controle van de reactie.